Voormalig windproject
Het doel van dit project was om te verkennen of windturbines en zonnepanelen op overheidsgronden langs de A28 mogelijk zijn. Het projectteam onderzocht onder andere de effecten van windturbines op geluid, radar van luchtverkeersleiding, slagschaduw, de verkeersveiligheid, ecologie en het elektriciteitsnetwerk. Ook onderzocht het team hoe windturbines landschappelijk kunnen worden ingepast, de energieproductie en de financiële haalbaarheid. Daarnaast brengen we de potentie voor zonne-energie langs dit deel van de A28 in kaart.
Het gaat om het gebied van knooppunt Rijnsweerd bij Utrecht tot aan de Poort van Amersfoort (knooppunt Hoevelaken). In dit project werkten de gemeenten Utrecht, De Bilt, Zeist, Soest, Leusden en Amersfoort en de provincie Utrecht samen met Rijkswaterstaat (RWS), Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), Rijksvastgoedbedrijf (RVB) en het ministerie van Defensie.
RES Amersfoort en RES U16
Dit project werkte op basis van locaties die in de RES U16 (Utrecht en omstreken) en RES Amersfoort in 2021 zijn vastgesteld. Het ging om locaties langs de A28 tussen Utrecht en Amersfoort (waaronder defensieterrein Leusderheide), en langs het spoor tussen Amersfoort en Utrecht (defensieterrein Vlasakkers) in beheer van het Rijk.
Voortraject
Voordat het OER-programma in beeld was, is in 2020 is een quick scan uitgevoerd namens alle betrokken gemeenten. In 2021 en 2022 zijn eerste haalbaarheidsonderzoeken wind- en zonne-energie uitgevoerd in opdracht van gemeente De Bilt en de Regionale Energiestrategie (RES) Amersfoort. Hieruit blijkt dat er waarschijnlijk mogelijkheden zijn voor het realiseren van windenergie en zonne-energie. Op 25 juni 2021 heeft de gemeente Zeist, ook namens de gemeente Amersfoort, Leusden en Soest een aanvraag ingediend voor het OER-Programma. Deze aanvraag is door het ministerie van EZK gehonoreerd en dit vormde de basis voor de start van het OER-project 'Zon en wind langs de A28 Amersfoort-Utrecht'. Naast de gemeenten, provincie, ministerie van Defensie en Rijksorganisaties zijn ook de RES U16 en RES Amersfoort betrokken bij dit project.
Op 27 juni 2023 is de intentieverklaring getekend voor de verkenning van windturbines en zonnepanelen langs de A28 en op het defensieterrein Vlasakkers en Leusderheide. Dit is gedaan door alle betrokken partijen: de 6 gemeenten, de Provincie Utrecht, Defensie, ProRail en Rijkswaterstaat. Vanaf dat moment is de verkenningsfase gestart.
Stuurgroep
Een stuurgroep nam de besluiten over de voortgang van dit project. De stuurgroep bestond uit vertegenwoordigers van de provincie Utrecht, de gemeenten Amersfoort, Leusden, Soest, Zeist, De Bilt en Utrecht, Rijkswaterstaat en Defensie.
Onderzoek windenergie provincie Utrecht
De locaties langs de A28 zijn onderdeel van een onderzoek van de provincie Utrecht naar geschikte gebieden voor windenergie. De provincie Utrecht wil graag betaalbare én duurzame energie voor al haar inwoners. Hierbij is een goede balans nodig tussen energie opgewekt door zonnepanelen en windturbines om schommelingen in de energieproductie zoveel mogelijk te beperken. Daarom onderzocht de provincie Utrecht 99 mogelijke locaties voor windenergie. Daar kwamen 27 locaties uit als kansrijk, waaronder de defensieterreinen Vlasakkers en Leusderheide. De onderzoeken die het projectteam uitvoerde binnen dit OER-project borduurden voort op de resultaten van het onderzoek van de provincie. Zo zijn bij het OER-project bijvoorbeeld geluid- en slagschaduwberekeningen uitgevoerd voor verschillende opstellingen. Dit gebeurt niet in het onderzoek van de provincie.
Participatie
Begin 2024 is er een participatietraject geweest. Het projectteam sprak toen met belangengroepen, grondeigenaren, bedrijven en bewonersgroepen over de onderzoeksvraag van de windonderzoeken naar geluid, slagschaduw, veiligheid en energieproductie. Op onderdelen is daarna de onderzoeksvraag uitgebreid, zoals het onderzoek naar geluid.
Technische onderzoeken
In 2024 zijn er technische onderzoeken gedaan naar de effecten van windturbines op geluid, slagschaduw, externe veiligheid, natuur en radar in de omgeving. Ook is de verwachte energieopbrengst onderzocht. De onderzoeken zijn uitgevoerd met ‘onderzoeksopstellingen’ van windturbines voor verschillende groottes, aantallen en plekken. Uit deze onderzoeken komt naar voren dat er opstellingen zijn die aan de normen voldoen. Alleen voor de Vlasakkers is de radar voor burgerluchtvaart mogelijk een te grote belemmering.
De onderzoeken zijn hieronder te vinden:
Besluit Defensie najaar 2024
In het najaar van 2024 maakte Defensie bekend geen ruimte te zien voor windturbines op Vlasakkers en Leusderheide. Lees hier het persbericht.
Geen verandering besluit Defensie na gesprek
Na de mededeling van Defensie is het onderzoek naar windmolens gestopt. Het gesprek tussen de provincie Utrecht en het ministerie van KGG heeft later plaatsgevonden. Dit heeft niet geleid tot een veranderd besluit van Defensie. Het onderzoek naar de mogelijkheid van windmolens blijft daarmee stopgezet.
Tijdlijn
- Juni 2021: aanvraag OER van gemeente Zeist, mede namens Amersfoort, Leusden en Soest.
- Juni 2023: intentieverklaring voor de verkenning van windturbines en zonnepanelen langs de A28 en op het defensieterrein Vlasakkers en Leusderheide getekend door alle betrokken partijen. Daarmee is de verkenningsfase gestart.
- December 2023: provincie Utrecht maakt lijst met voorkeurslocaties voor windturbines bekend.
- Januari-april 2024: participatietraject A28.
- December 2023-april 2024: technische onderzoeken geluid, slagschaduw, veiligheid en energie.
- Mei – September 2024: nadere onderzoeken naar radar, ecologie en inpassing. Onderzoek zonne-energie langs de Rijksweg. Resultaten van het participatietraject.
- Najaar 2024: Defensie besluit te stoppen met het project.